Phòng móc túi ở chợ, bến xe, lễ hội cần nhớ một điều: kẻ móc túi cần hai thứ là đám đông và sự phân tâm của bạn. Giữ ví, điện thoại ở túi phía trước có khoá kéo hoặc túi trong áo, đeo ba lô ra trước ngực ở chỗ đông, chia tiền ra nhiều nơi, và cảnh giác ngay khi có ai va chạm, hỏi han, làm đổ gì lên người mình. Những chiêu đánh lạc hướng này giống nhau ở khắp thế giới.
Móc túi: nghề cũ như chợ búa
Móc túi có lẽ xuất hiện từ khi có chợ đông người và có tiền bỏ túi. Văn học thế kỷ 19 đã có những hình ảnh nổi tiếng: trong tiểu thuyết Oliver Twist (1837–1839) của Charles Dickens, nhân vật Fagin ở London dạy một nhóm trẻ lang thang móc túi khách qua đường, với chú bé Artful Dodger lanh lợi. Dickens viết dựa trên thực trạng London thời đó, nơi trẻ em nghèo bị lôi kéo vào các băng trộm vặt.
Ngày nay, các điểm du lịch đông khách như Paris, Barcelona, Rome, Praha thường xuyên đứng đầu danh sách cảnh báo móc túi cho du khách. Năm 2013, nhân viên bảo tàng Louvre ở Paris từng đình công một ngày để phản đối tình trạng móc túi các nhóm du khách trong bảo tàng. Điều đó cho thấy ngay ở nơi có bảo vệ, có camera, móc túi vẫn tồn tại, vì nó dựa vào đám đông và sự lơ đãng, không dựa vào chỗ vắng.
Những nơi và lúc dễ bị móc túi
- Chợ đông, lối đi hẹp: người chen nhau, va chạm là chuyện bình thường nên không ai để ý.
- Bến xe, nhà ga, sân bay: người mang nhiều đồ, vội, mệt, mải tìm xe.
- Lúc lên xuống xe buýt, tàu: cửa xe là điểm nghẽn, người dồn vào nhau.
- Lễ hội, hội chùa, đêm pháo hoa, sự kiện âm nhạc: đám đông dày đặc, mọi người nhìn lên sân khấu, lên trời.
- Điểm du lịch: du khách cầm điện thoại chụp ảnh, xem bản đồ, không để ý túi sau lưng.
- Quầy thanh toán, cây ATM: lúc ví mở ra, người khác thấy được tiền để đâu.
Ở Việt Nam, những dịp như đi lễ chùa đầu năm, hội làng, chợ phiên, bến xe dịp Tết đông nghẹt là lúc mọi người nên cẩn thận hơn thường lệ.
Dấu hiệu đánh lạc hướng: nhận ra để đề phòng
Kẻ móc túi hiếm khi làm một mình. Một người tạo ra sự phân tâm, người khác ra tay, người thứ ba nhận đồ và đi. Bạn không cần biết họ làm thế nào; chỉ cần nhận ra những tình huống sau và lập tức đặt tay lên túi, ví của mình:
| Tình huống | Phản xạ nên có |
|---|---|
| Ai đó va mạnh vào bạn, rồi xin lỗi rối rít | Kiểm tra ví, điện thoại ngay |
| Ai đó làm đổ nước, kem lên áo bạn và nhiệt tình lau giúp | Từ chối lịch sự, giữ chặt túi, tự lau sau |
| Người lạ hỏi đường, chìa bản đồ, tờ giấy ra sát người bạn | Lùi lại một bước, giữ túi |
| Đám đông đột nhiên chen ép ở cửa xe, cầu thang | Tay giữ túi, chờ lượt sau nếu được |
| Ai đó đánh rơi đồ ngay trước mặt, bạn cúi nhặt giúp | Để ý người xung quanh trong lúc cúi |
| Người xin chữ ký, mời khảo sát, bán hàng rong vây quanh | Từ chối, đi tiếp, không đứng lại giữa đám |
| Ai đó hét lên "có móc túi" ở chỗ đông | Đừng vội sờ vào chỗ để ví; cứ giữ chặt túi, nhìn quanh |
Tình huống cuối cùng đáng nói thêm: phản xạ tự nhiên khi nghe cảnh báo là sờ ngay vào chỗ để ví, và vô tình chỉ cho người đang quan sát biết ví nằm đâu. Giữ cả túi một cách bình thường là đủ.
Cách mang đồ cho an toàn
Ví và điện thoại
- Túi quần sau là chỗ kém an toàn nhất. Chuyển ví sang túi trước.
- Túi áo khoác bên trong, có khoá kéo, là chỗ tốt.
- Ví mỏng, chỉ mang số tiền và thẻ cần dùng trong ngày.
- Dây đeo điện thoại, dây nối ví với thắt lưng là phụ kiện rẻ nhưng hữu ích ở chỗ đông.
Túi xách và ba lô
- Túi xách có nắp, khoá kéo, đeo chéo, kéo ra phía trước.
- Ba lô đeo ngược ra trước ngực khi vào chợ, lên xe đông.
- Không để điện thoại, ví ở ngăn ngoài cùng của ba lô.
- Ngồi quán, đừng treo túi ở lưng ghế hay để trên bàn sát lối đi.
Tiền mặt
- Chia tiền ra hai, ba nơi: một ít trong ví để tiêu, phần còn lại cất chỗ khác.
- Không rút cả xấp tiền ra đếm giữa chợ, bến xe.
- Đi lễ hội, mang tiền lẻ vừa đủ; ưu tiên thanh toán chuyển khoản khi có thể.
Thanh toán ít tiền mặt
Thanh toán bằng mã QR, thẻ, ví điện tử ngày càng phổ biến ở chợ và hàng quán, giúp giảm lượng tiền mặt phải mang theo. Nhưng điện thoại lúc đó lại trở thành "chiếc ví". Hãy đặt mật khẩu màn hình, bật xác thực sinh trắc học cho ứng dụng ngân hàng, đặt hạn mức chuyển khoản hằng ngày vừa phải. Nếu điện thoại bị móc, kẻ gian khó dùng được tài khoản.
Khi phát hiện bị móc túi
- Bình tĩnh kiểm tra lại tất cả các túi, có khi chỉ là để nhầm chỗ.
- Không đuổi theo, không lao vào giằng co trong đám đông, nhất là khi đối phương đi theo nhóm.
- Báo ngay bảo vệ chợ, bến xe, ban tổ chức lễ hội; nhiều nơi có camera và có người trực.
- Khoá thẻ ngân hàng qua ứng dụng hoặc tổng đài, khoá điện thoại từ xa, khoá SIM.
- Báo công an phường, xã nơi xảy ra. Ở lễ hội lớn thường có điểm trực của lực lượng chức năng.
- Làm lại giấy tờ nếu mất căn cước, bằng lái; giữ biên nhận trình báo nếu có.
Đi cùng người già và trẻ em
Người già thường mang tiền mặt nhiều hơn và phản xạ chậm hơn ở chỗ đông. Trước khi đi chợ Tết hay lễ chùa, hãy giúp ông bà, cha mẹ sắp xếp lại túi: tiền chia ra, ví cất túi trong, túi đeo chéo phía trước. Trẻ em đeo ba lô nhỏ, đừng để điện thoại, tiền ở ngăn ngoài. Dặn con: khi ở chỗ đông, nắm tay người lớn, không đứng lại xem náo nhiệt khi đông người tụ tập bất thường.
Góc nhìn hôm nay
Bảo vệ khỏi móc túi chủ yếu là chuyện thói quen, không cần tốn tiền. Ví ở túi trước, ba lô đeo ra trước ngực, tay đặt lên túi khi có va chạm, chỉ mang những gì cần dùng. Khi đi du lịch nước ngoài, hãy đọc trước các cảnh báo cho du khách trên trang chính thức của thành phố hoặc đại sứ quán, nơi thường liệt kê cụ thể những điểm hay xảy ra móc túi.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để không bị móc túi ở chỗ đông người?
Để ví, điện thoại ở túi trước hoặc túi trong có khoá kéo, đeo ba lô ra trước ngực, chỉ mang tiền cần dùng và chia ra nhiều chỗ. Khi có ai va chạm, hỏi han hay làm đổ gì lên người, đặt tay lên túi ngay.
Kẻ móc túi thường dùng chiêu gì?
Phổ biến nhất là đánh lạc hướng: va chạm rồi xin lỗi, làm đổ nước lên áo rồi lau giúp, hỏi đường chìa bản đồ sát người, chen ép ở cửa xe. Họ thường đi theo nhóm, một người gây chú ý, người khác ra tay.
Bị móc túi mất ví thì làm gì?
Kiểm tra lại các túi, báo bảo vệ nơi xảy ra, khoá thẻ ngân hàng và điện thoại, rồi báo công an phường, xã. Không đuổi theo trong đám đông. Sau đó làm lại giấy tờ bị mất.
Để ví ở túi quần sau có an toàn không?
Không. Túi quần sau là chỗ dễ bị móc nhất vì bạn không nhìn thấy và không cảm nhận rõ. Hãy chuyển ví sang túi quần trước hoặc túi trong áo khoác.
Vì sao nghe cảnh báo móc túi không nên sờ ngay vào ví?
Phản xạ sờ vào chỗ để ví vô tình chỉ cho người đang quan sát biết ví bạn nằm ở đâu. Giữ chặt cả túi một cách bình thường và nhìn quanh là đủ.
