Để giữ nhà an toàn khi về quê ăn Tết hay đi du lịch dịp lễ, hãy làm ba việc: gửi hoặc cất kỹ tài sản giá trị, làm cho ngôi nhà trông như vẫn có người (đèn hẹn giờ, nhờ hàng xóm để ý), và khoá, ngắt những gì có thể gây cháy hay hỏng hóc khi vắng chủ. Đừng đăng lên mạng xã hội rằng cả nhà đang đi vắng cho đến khi về.
Vì sao dịp Tết, lễ là lúc cần cẩn thận
Dịp Tết Nguyên đán và các kỳ nghỉ dài, nhiều khu phố, khu trọ ở thành phố lớn vắng hẳn người. Cả dãy nhà đóng cửa, ít người qua lại, hàng xóm cũng về quê. Ngày thường, chính những người hàng xóm, bác xe ôm đầu hẻm, cô bán tạp hoá là "mắt" của khu phố mà không ai để ý. Kỳ nghỉ dài làm những con mắt ấy vắng đi cùng lúc trên cả một vùng.
Tết cũng là dịp nhiều gia đình giữ tiền mặt, vàng, quà biếu trong nhà nhiều hơn ngày thường. Mục tiêu vì vậy càng hấp dẫn.
Trước khi đi: danh sách kiểm tra
Tài sản giá trị
- Tiền mặt, vàng, giấy tờ quan trọng: gửi ngân hàng, mang theo, hoặc gửi người thân đáng tin. Két sắt nhỏ để trong nhà không phải giải pháp an toàn tuyệt đối, nhất là loại không được cố định vào sàn hay tường.
- Chụp ảnh tài sản giá trị và ghi số seri thiết bị điện tử. Nếu chẳng may mất, có thông tin để trình báo.
- Xe máy, xe đạp để lại: dắt vào trong nhà, khoá bánh, khoá cổ; hoặc gửi bãi xe có người trông dài ngày.
- Đừng để chìa khoá dự phòng dưới thảm, chậu cây, trên khung cửa. Đó là những chỗ ai cũng nghĩ tới.
Cửa và khoá
- Kiểm tra tất cả cửa sổ, cửa ban công, cửa sân thượng, cửa thoát hiểm. Nhiều nhà khoá kỹ cửa chính nhưng quên cửa phụ.
- Khoá cổng ngoài, khoá cửa trong; hai lớp khoá tốn thời gian hơn một lớp.
- Nếu khoá cửa đã cũ, lỏng, hãy thay trước kỳ nghỉ, đừng đợi sau.
- Đi vắng dài ngày, khoá luôn cửa phòng có đồ giá trị bên trong.
Riêng với căn hộ chung cư, phòng trọ
Chung cư có bảo vệ, có thẻ từ nhưng không có nghĩa là an toàn tuyệt đối khi đi vắng dài ngày. Hãy báo ban quản lý thời gian vắng nhà, hỏi xem camera hành lang có hoạt động không, và nhờ họ để ý nếu có người lạ đến gõ cửa nhiều lần. Ở dãy trọ, nhờ chủ trọ hoặc một người ở lại trông giúp; nhiều dãy trọ dịp Tết chỉ còn một hai phòng có người.
Làm cho nhà trông như có người
Kẻ trộm thường quan sát trước. Ngôi nhà tối om nhiều đêm liền, rác không ai đổ, thư, hàng giao chồng ngoài cửa là dấu hiệu dễ thấy nhất.
- Ổ cắm hẹn giờ hoặc bóng đèn thông minh: cho một vài đèn sáng buổi tối và tắt lúc khuya, thay đổi giờ một chút mỗi ngày nếu có thể.
- Tạm ngưng giao hàng, giao báo, sữa trong thời gian vắng.
- Nhờ hàng xóm hoặc người thân ghé qua, thu dọn túi đồ, tờ rơi trước cửa.
- Đèn cảm biến chuyển động ở cổng, sân sau tạo bất ngờ cho người lạ đến gần.
- Đừng kéo hết rèm nếu ngày thường bạn không kéo; thay đổi quá khác thường cũng là tín hiệu.
Hàng xóm và tổ dân phố: lớp bảo vệ tốt nhất
Không có thiết bị nào thay được một người hàng xóm để ý giúp. Trước khi đi:
- Báo hàng xóm tin cậy ngày đi, ngày về, số điện thoại liên lạc.
- Nhờ họ báo ngay nếu thấy cửa mở, người lạ ra vào, xe tải dừng lâu trước nhà.
- Báo tổ trưởng tổ dân phố hoặc ban quản lý chung cư, khu trọ để họ biết nhà nào đang vắng.
- Đổi lại, khi hàng xóm đi vắng, bạn để ý giúp họ.
Ở nhiều nước, mô hình "Neighbourhood Watch" (tạm dịch: hàng xóm trông chừng nhau) bắt đầu từ Mỹ cuối thập niên 1960 – đầu 1970 rồi lan sang Anh và nhiều nơi khác. Ý tưởng đơn giản: người dân trong khu vực quen biết nhau, để ý những điều bất thường và báo cho cảnh sát. Ở Việt Nam, tinh thần "tối lửa tắt đèn có nhau" đã có từ lâu; kỳ nghỉ là lúc nó phát huy rõ nhất.
Đừng khoe chuyến đi trên mạng xã hội
Ảnh check-in sân bay, ảnh "cả nhà đang ở Đà Lạt", dòng trạng thái "về quê 10 ngày" cho bất kỳ ai nhìn thấy biết rằng nhà bạn đang vắng. Nếu tài khoản để chế độ công khai, đó là thông tin mở cho cả người lạ.
- Đăng ảnh sau khi về, hoặc để chế độ chỉ bạn bè thân xem.
- Tắt tính năng gắn vị trí tự động trên ảnh.
- Nhắc con cái tuổi teen cũng làm như vậy.
Điện, ga và thiết bị trong nhà khi vắng chủ
Phòng cháy nổ
Đi vắng không chỉ lo trộm. Một sự cố điện, ga khi không có ai ở nhà có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều.
| Việc cần làm | Lý do |
|---|---|
| Khoá van bình ga | Tránh rò rỉ khi không ai phát hiện |
| Rút phích các thiết bị không cần chạy | Giảm nguy cơ chập điện, tiết kiệm điện |
| Ngắt cầu dao các khu vực không dùng | Chỉ giữ nguồn cho tủ lạnh, đèn hẹn giờ, camera |
| Dọn bàn thờ, tắt nhang, đèn dầu | Nhang đèn ngày Tết là nguồn cháy phổ biến khi vắng người |
| Khoá van nước tổng hoặc kiểm tra vòi | Tránh ngập nếu ống nước bị vỡ |
| Dọn tủ lạnh đồ dễ hỏng | Mất điện dài ngày sẽ có mùi, hỏng thực phẩm |
Camera và khoá thông minh
Nhà có camera kết nối điện thoại thì kiểm tra trước khi đi: camera còn hoạt động, có lưu được không, điện thoại có nhận thông báo không. Nhà có khoá thông minh thì kiểm tra pin, mang theo chìa cơ dự phòng, và xem lại danh sách mã mở cửa đã cấp cho ai, xoá những mã không còn dùng. Thiết bị chỉ giúp được khi chính chủ nhà theo dõi; một camera ghi hình mà không ai xem cũng chỉ có ích sau khi chuyện đã xảy ra.
Khi về: kiểm tra trước khi bước vào
- Nhìn quanh nhà từ bên ngoài: cửa, cửa sổ, ổ khoá có dấu hiệu bị cạy không.
- Nếu nghi có người đột nhập, không vào nhà. Lùi ra ngoài, gọi 113 hoặc báo công an phường, xã, nhờ hàng xóm ở cùng.
- Nếu đã bị mất trộm, giữ nguyên hiện trường, chụp ảnh, liệt kê đồ mất. Xem thêm các việc cần làm ngay khi bị mất trộm.
Góc nhìn hôm nay
Danh sách trên trông dài nhưng phần lớn chỉ mất một buổi chiều chuẩn bị. In ra hoặc lưu thành ghi chú trong điện thoại, mỗi dịp lễ dùng lại. Quan trọng hơn mọi thiết bị là sự kết nối giữa những người hàng xóm: một khu phố mà mọi người quen mặt nhau là khu phố kẻ gian ngại nhất.
Câu hỏi thường gặp
Đi về quê ăn Tết làm sao để nhà không bị trộm?
Gửi tiền, vàng, giấy tờ quan trọng ra ngoài hoặc mang theo; khoá kỹ mọi cửa; dùng đèn hẹn giờ cho nhà trông như có người; nhờ hàng xóm và tổ dân phố để ý. Không đăng lên mạng xã hội rằng cả nhà đang vắng.
Có nên để két sắt trong nhà khi đi vắng?
Két sắt nhỏ không cố định vào sàn hoặc tường có thể bị mang cả đi. Tài sản lớn như vàng, tiền mặt nhiều nên gửi ngân hàng hoặc người thân tin cậy trong kỳ nghỉ dài.
Có nên đăng ảnh đi du lịch lên mạng khi đang đi?
Nên đợi về rồi mới đăng, hoặc để chế độ chỉ bạn bè thân xem. Ảnh check-in công khai cho người lạ biết nhà bạn đang vắng. Tắt gắn vị trí tự động trên ảnh.
Đi vắng dài ngày cần tắt điện, ga những gì?
Khoá van bình ga, rút phích thiết bị không dùng, ngắt cầu dao khu vực không cần, tắt nhang đèn trên bàn thờ. Chỉ giữ nguồn cho tủ lạnh, đèn hẹn giờ và camera nếu có.
Về nhà thấy cửa bị cạy thì làm gì?
Không vào nhà vì kẻ gian có thể vẫn còn bên trong. Lùi ra ngoài, gọi 113 hoặc báo công an phường, xã và nhờ hàng xóm ở cùng. Giữ nguyên hiện trường để cơ quan chức năng làm việc.
