Phòng cướp giật điện thoại, túi xách trên đường: thói quen và cách xử lý

Phòng cướp giật trên đường dựa vào ba việc: không để điện thoại, túi xách lộ ra phía lòng đường, không dùng điện thoại khi đứng sát mép đường hay ngồi sau xe máy, và để ý những xe chạy chậm bám theo mình. Nếu đã bị giật, điều quan trọng nhất là buông tay, đừng giằng co: điện thoại mua lại được, chấn thương do ngã xe thì có thể theo người cả đời.

Cướp giật xảy ra ở đâu, lúc nào

Cướp giật trên đường là loại tội phạm "cơ hội": kẻ gian không nhắm trước một người cụ thể, mà lượn tìm ai đang sơ hở. Những tình huống dễ bị nhắm thường giống nhau ở nhiều thành phố trên thế giới:

• Người đi bộ sát mép đường, cầm điện thoại xem bản đồ, nhắn tin.
• Người ngồi sau xe máy, xe ôm công nghệ, tay cầm điện thoại chìa ra ngoài.
• Người đứng chờ xe ở vỉa hè, trạm xe buýt, đầu hẻm.
• Người đeo túi xách ở vai phía lòng đường.
• Đoạn đường vắng, ánh sáng kém, gần ngã rẽ hoặc lối thoát nhanh.
• Khách du lịch mải chụp ảnh, nhìn ngó.

Nhiều thành phố lớn như London, Paris, Barcelona cũng có chiến dịch cảnh báo riêng về giật điện thoại từ xe máy, xe đạp. Đây không phải chuyện của riêng nơi nào; ở đâu đông người, nhiều điện thoại đắt tiền và có đường thoát nhanh thì ở đó có nguy cơ.

Khi đi bộ

Vị trí của túi và điện thoại

• Đeo túi ở vai phía trong, tức phía nhà cửa, không phải phía lòng đường. Túi đeo chéo qua người, kéo ra phía trước bụng ở chỗ đông.
• Đi phía trong vỉa hè, càng xa mép đường càng tốt.
• Cất điện thoại khi không dùng. Túi quần trước, túi trong áo khoác, túi có khoá kéo an toàn hơn cầm tay.
• Cần xem bản đồ hay nghe gọi: lùi vào sát tường, vào trong cửa hàng hoặc quay lưng về phía nhà, không đứng quay mặt ra đường.
• Tai nghe: nghe nhạc to làm bạn không nghe thấy tiếng xe đến gần. Giảm âm lượng hoặc chỉ đeo một bên khi đi chỗ vắng.

Quan sát xung quanh

Thói quen nhìn quanh trước khi rút điện thoại có hiệu quả hơn mọi món phụ kiện. Những dấu hiệu nên cảnh giác:

• Xe máy chạy chậm bất thường sát lề, đi qua đi lại nhiều lần.
• Hai người trên một xe, người ngồi sau không cầm gì, nhìn ngó người đi đường.
• Xe dừng gần bạn mà không có lý do rõ ràng.

Gặp những dấu hiệu này, hãy cất điện thoại, đổi hướng, bước vào một cửa hàng đông người. Không cần đoán đúng; chỉ cần không đứng yên làm mục tiêu.

Khi ngồi sau xe máy

Đây là tình huống nguy hiểm nhất vì người bị giật trên xe đang chạy dễ ngã xuống đường.

1. Không dùng điện thoại khi xe đang chạy. Nếu buộc phải chỉ đường, bảo người lái tấp vào lề dừng hẳn.
2. Túi xách để ở giữa người lái và người ngồi sau, hoặc đeo chéo trước bụng, không quàng ở vai ngoài.
3. Không để túi trong giỏ xe phía trước mà không có nắp hay lưới che.
4. Đi xe ôm công nghệ càng phải cất điện thoại; thói quen kiểm tra lộ trình trên ứng dụng khi đang chạy là sơ hở phổ biến.

Chỗ chờ xe và đường về buổi tối

Ở trạm xe buýt, nhà ga, chỗ chờ xe

• Đứng lùi vào trong, không đứng sát mép đường để vẫy xe từ quá sớm.
• Không đặt túi xuống đất hoặc ghế bên cạnh rồi quay đi.
• Khi xe đến, chú ý người chen lấn bất thường lúc lên xe.
• Gọi xe công nghệ: đứng chờ bên trong sảnh, cửa hàng, ra khi xe đã đến đúng chỗ.

Đi bộ buổi tối và về khuya

Buổi tối, những đoạn đường vắng, thiếu đèn là nơi cướp giật dễ xảy ra hơn. Nếu đi một mình, chọn đường sáng và đông người dù phải đi xa hơn một chút. Báo người nhà giờ dự kiến về đến nơi. Cầm sẵn chìa khoá nhà trong tay khi gần đến cổng để không phải đứng lục túi trước cửa. Nếu thấy có người bám theo, đừng về thẳng nhà; rẽ vào cửa hàng, quán còn mở hoặc nơi có bảo vệ, gọi điện cho người thân đến đón.

Bảng tóm tắt: sơ hở thường gặp và cách sửa

Nếu đã bị giật: an toàn trước, tài sản sau

Đây là phần quan trọng nhất của bài.

• Buông tay. Giằng co với người đang ngồi trên xe máy chạy rất dễ bị kéo ngã, đập đầu xuống đường. Nhiều chấn thương nặng trong các vụ cướp giật đến từ việc giữ túi lại.
• Không đuổi theo bằng xe, nhất là khi đang chở người hoặc trẻ em. Rượt đuổi dễ gây tai nạn cho chính mình và người đi đường.
• Ghi nhớ những gì có thể: hướng chạy, màu xe, loại xe, quần áo, mũ bảo hiểm. Không cần đủ, có gì nhớ nấy.
• Nhờ người xung quanh làm chứng, hỏi các cửa hàng gần đó có camera không.
• Báo công an phường, xã nơi xảy ra sự việc; khẩn cấp gọi 113.
• Khoá điện thoại từ xa, khoá thẻ ngân hàng, đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng càng sớm càng tốt.
• Kiểm tra cơ thể: nếu bị ngã, đi khám dù thấy chỉ xây xát nhẹ; chấn thương đầu có thể biểu hiện muộn.

Chuẩn bị trước để giảm thiệt hại

Không ai muốn bị giật, nhưng chuẩn bị trước giúp thiệt hại nhỏ hơn nhiều:

• Bật tính năng tìm và khoá điện thoại từ xa, đặt mật khẩu màn hình, khoá SIM bằng mã PIN.
• Không lưu mật khẩu ngân hàng trong ghi chú điện thoại.
• Ghi số IMEI của điện thoại ở nơi khác (hộp máy, email).
• Không để tất cả tiền, thẻ, giấy tờ trong một túi. Chia ra.
• Ghi nhớ hoặc lưu sẵn số tổng đài khoá thẻ của ngân hàng mình.

Góc nhìn hôm nay: đừng để nỗi sợ làm mình khó sống

Mục đích của những thói quen trên không phải là sống trong lo sợ. Phần lớn chúng chỉ tốn vài giây: đổi vai đeo túi, lùi vào sát tường khi xem điện thoại, cất máy khi ngồi sau xe. Khi đã thành phản xạ, bạn không còn phải nghĩ đến chúng. Dạy những điều này cho cha mẹ lớn tuổi và con cái đang tuổi đi học cũng là cách bảo vệ cả nhà.